Kompresörlerde LBP, MBP ve HBP Ne Demek?
Bir kompresörün teknik dokümanını açtığınızda, model ve gaz bilgisinin hemen yanında üç harfli bir kısaltma görürsünüz: LBP, MBP veya HBP. Bu kısaltma, kompresörün hangi soğutma uygulaması için üretildiğini gösterir. Bu yazıda üç terimin ne anlama geldiğini, hangi sıcaklık aralıklarına karşılık geldiğini ve teknik dokümanda nereden okunacağını anlatıyoruz.
Tek bir kavram: buharlaşma sıcaklığı
Embraco üç kısaltmayı kompresörün uygulandığı buharlaşma (evaporasyon) sıcaklığı düzeyiyle ilişkilendirir. “Back pressure”, emiş basıncı anlamına gelir:
- LBP: Low Back Pressure, düşük emiş basıncı; düşük buharlaşma sıcaklıkları
- MBP: Medium Back Pressure, orta emiş basıncı; orta buharlaşma sıcaklıkları
- HBP: High Back Pressure, yüksek emiş basıncı; yüksek buharlaşma sıcaklıkları
Embraco’ya göre dondurucular −35 °C ile −25 °C arasındaki düşük evaporatör sıcaklıklarında çalışırken nem alma cihazlarında sıcaklık 0 °C’nin üzerinde kalır.
Sıcaklık aralıkları ve kullanım alanları
Embraco’ya göre sınıfların kullanım alanları şöyledir:
| Sınıf | Tipik uygulamalar |
|---|---|
| LBP | Dondurucular, buzdolapları, muhafaza dolapları |
| MBP | İçecek ve self servis teşhir dolapları |
| HBP | Soğutucular, nem alma cihazları, hava kurutucular |
Kesin sıcaklık aralığı ise modelin kendi teknik dokümanında yazar; Embraco da bu adlandırmanın kompresör üreticisine göre değişebileceğini ve iki sınıfın birleşimi olan modellerin (L/MBP gibi) yaygın olduğunu belirtir.
Aynı sınıf adı altında bile aralık modele göre değişir. Kataloğumuzdaki Cubigel teknik dokümanlarında LBP modeller için şu aralıklar yazar:
- −40 °C … −10 °C: Cubigel NUT 55 CA, NUT 60 CA, NPY 14 LAa ve NST 34 LA-T
- −35 °C … −15 °C: Cubigel GL 55 AA ve HYE 131 MHUa
- −35 °C … −10 °C: Cubigel HYE 125 MHU
LMBP (Low-Medium Back Pressure), Cubigel dokümanlarında −40 °C … 0 °C aralığıyla yer alan ara bir sınıftır (örneğin NUF 45 NA). HBP modeller için GU 60 TG dokümanında −15 °C … +10 °C yazar. Yani her katalogda tam olarak üç sınıf bulunmayabilir.
Farklı bir üreticide sınırlar da farklıdır: Tecumseh’in servis el kitabındaki tabloda düşük sıcaklık (yüksek torklu motor) aralığı −40 °F ile +10 °F (yaklaşık −40 °C … −12 °C), orta sıcaklık aralığı −10 °F ile +30 °F (yaklaşık −23 °C … −1 °C) olarak verilir.
Neden önemli?
Tecumseh’in hermetik kompresör servis el kitabı bunu şu şekilde ifade eder (İngilizce orijinalinden çevrilmiştir):
“Hermetik kompresörler belirli bir evaporatör sıcaklık aralığı ve belirli bir soğutucu akışkan için tasarlanmıştır. Tasarım evaporatör sıcaklık aralığının dışında çalıştırılan kompresörlerde düşük pompalama verimi ve motor sorunları beklenebilir.”
Kendi kompresörünüzün sınıfını nasıl öğrenirsiniz?
En güvenilir kaynak, modelin kendi teknik dokümanıdır. Zingfa ve Huayi/Cubigel teknik dokümanlarında bu bilgi ilk sayfadaki “Application” satırında yer alır; örneğin “Low back pressure” veya “Medium/high back pressure” şeklinde yazar. Ürün sayfalarındaki teknik doküman bağlantısından modelin orijinal dokümanına ulaşabilirsiniz.
Yalnızca “Application” satırına bakmak bazen yeterli olmaz; dokümandaki performans verileri de hangi şartta ölçüldüğünü gösterir. Teknik dokümanlarda kapasite değerinin yanında bir “Test Condition” tablosu bulunur ve buradaki buharlaşma sıcaklığı (örneğin −23,3 °C ya da +7,2 °C), o kapasitenin hangi çalışma noktası için verildiğini belirtir.
Aynı modelin kapasite ve giriş gücü tablolarından COP (kapasite / giriş gücü) hesaplanabilir ve buharlaşma sıcaklığıyla değişir. Zingfa QL3-74 dokümanında 45 °C yoğuşma sıcaklığında −25 °C buharlaşmada 3.653 W / 2.075 W = 1,76, −15 °C buharlaşmada 6.542 W / 2.923 W = 2,24 bulunur (hesaplama bize aittir).
Kataloğumuzdan örnekler
Aşağıdaki bilgiler, her modelin üreticisi tarafından yayımlanan teknik dokümanından alınmıştır:
| Model | Sınıf | Buharlaşma sıcaklığı (teknik dokümandan) |
|---|---|---|
| Cubigel NPY 14 LAa R290 | LBP | −40 °C … −10 °C |
| Cubigel NST 34 LA-T R290 | LBP | −40 °C … −10 °C |
| Cubigel NUT 55 CA R290 | LBP | −40 °C … −10 °C |
| Cubigel NUT 60 CA R290 | LBP | −40 °C … −10 °C |
| Cubigel GL 55 AA R134a | LBP | −35 °C … −15 °C |
| Cubigel HYE 125 MHU R600a | LBP | −35 °C … −10 °C |
| Cubigel HYE 131 MHUa R600a | LBP | −35 °C … −15 °C |
| Cubigel NUF 45 NA R290 | LMBP | −40 °C … 0 °C |
| Cubigel NUF 70 NA R290 | LMBP | −40 °C … 0 °C |
| Cubigel NUF 80 NA R290 | LMBP | −40 °C … 0 °C |
| Cubigel NUY 120 NAa R290 | LMBP | −40 °C … 0 °C |
| Cubigel GU 60 TG R134a | HBP | −15 °C … +10 °C |
Diğer modeller için ilgili Cubigel veya Zingfa ürün sayfasındaki teknik dokümanı açıp “Application” satırına bakmanız yeterlidir.
Kapasiteyle karıştırmayın
Sınıf ve kapasite ayrı bilgilerdir:
- Sınıf (LBP / MBP / HBP) kompresörün tasarlandığı buharlaşma sıcaklığı aralığını gösterir.
- Kapasite (HP veya watt) belirli test koşullarında verilen soğutma gücünü gösterir.
Teknik dokümanlardaki kapasite tabloları da bu şekilde hazırlanır: belirli bir yoğuşma sıcaklığında, farklı buharlaşma sıcaklıkları için ayrı ayrı watt değerleri verilir.
Sık sorulan sorular
- LBP açılımı nedir? Low Back Pressure, yani düşük emiş basıncı. Embraco’ya göre düşük buharlaşma sıcaklıklarıyla ilişkilendirilir; dondurucu, buzdolabı ve muhafaza uygulamalarında kullanılır.
- MBP ve HBP arasındaki fark nedir? Embraco’ya göre MBP orta buharlaşma sıcaklıkları için (içecek ve self servis teşhir dolapları), HBP ise yüksek buharlaşma sıcaklıkları için (soğutucular, nem alma cihazları, hava kurutucular) uygundur.
- Bir MBP kompresörü dondurucuda kullanabilir miyim? Tecumseh’in servis el kitabına göre tasarım evaporatör sıcaklık aralığının dışında çalıştırılan kompresörlerde düşük pompalama verimi ve motor sorunları beklenebilir. Modelin sınıfını teknik dokümanından kontrol edin.
- Bu bilgi teknik dokümanın neresinde yazar? Zingfa ve Cubigel dokümanlarında ilk sayfadaki “Application” satırında.
Kompresör seçimiyle ilgili diğer temel kavramlar için hermetik kompresör rehberimize, model ve seri kodlarının okunması için Cubigel kompresör rehberimize ve Zingfa seçim rehberimize göz atabilirsiniz. Ürün bilgisi için TURA Soğutma ile iletişime geçebilirsiniz.